Rafaël betekent ‘God heelt’ — waarom jonge ouders opnieuw kiezen voor namen met een betekenis

En dan opeens is het zover, je verwacht een kind. Naast de vreugde die de zwangerschap meestal met zich meebrengt, is er ook een onzekerheid. Er moeten veel keuzes gemaakt worden en veel keuzes die je als beginnende ouder maakt, zijn van invloed op het kind en misschien wel de rest van zijn leven. Welke school kies je voor het kind, wil je het kind laten dopen en krijgt mijn kind wel of geen vaccinaties. Allemaal belangrijke vragen, maar de eerste vraag die bij je op komt is: welke naam geef ik mijn kind?

Over hoe namen in de Bijbel meer waren dan labels

Wanneer je een kind een naam geeft, voelt dat nooit als zomaar een keuze. Je zoekt iets dat past, iets dat klopt, iets dat je kind zijn hele leven meedraagt. En juist daarom grijpen steeds meer jonge ouders terug naar namen met een betekenis. Niet omdat ze traditioneel willen zijn, maar omdat ze intuïtief aanvoelen dat een naam meer is dan een mooie klank. Dat is eigenlijk precies hoe het in de Bijbel ook ging. Daar was een naam nooit toevallig. Een naam vertelde iets over iemands oorsprong, karakter, roeping of hoop. Soms zelfs over een hele levensweg. Namen werden dan ook pas gegeven en verzonnen op het moment na de geboorte. Zo past de naam Rafaël, die “God heelt” betekent,  in die traditie. De aarstengel Rafaël geneest namelijk de ogen van iemand die blind is.

Een naam kiezen — of je erkennen in een naam — is een moment van zingeving. Het zegt: ‘Dit ben ik. Dit is wat ik wil betekenen. Dit is wat ik geef

Maar namen werden ook veranderd als het leven van iemand veranderde. Zo was er bijvoorbeeld Jakob, de zoon van Isaak. Jakob betekent bedrieger en hij had ook zijn broer en vader bedrogen. God was daar uiteraard kwaad over en vervolgde Jakob in de woestijn. Daar worstelde Jakob met een engel van God totdat de zon opkwam. Hij gaf zich gewonnen en werd op de heup geslagen. Hierna kreeg hij een nieuwe naam: Is-ra-ël (Israël), wat betekent ik heb gestreden met God.

In de Bijbel was een naam een verhaal

In onze tijd kiezen ouders vaak eerst op klank. In de Bijbel was het precies andersom: de betekenis kwam eerst, de klank volgde vanzelf.

Een paar patronen vallen op:

Namen als getuigenis van een ervaring

Veel namen ontstonden uit een concreet moment in het leven van de ouders.

• Samuel — “door God verhoord”
  Hanna gaf haar zoon deze naam omdat ze jarenlang had gebeden om een kind. De naam werd een herinnering aan haar dankbaarheid.
• Noach — “rust, troost”
  Zijn vader Lamech gaf hem deze naam in een tijd van onrust, als verlangen naar een nieuwe start.

Hier zie je: een naam was een reactie op het leven zelf.

Namen als verwachting of roeping

Soms sprak een naam uit wat ouders hun kind toewensten — of wat ze geloofden dat God met dat kind zou doen.

• Isaak — “hij lacht”
  Een naam die verwijst naar de onverwachte vreugde van zijn geboorte.
• Jozua — “de Heer redt”
  Een naam die vooruitwijst naar zijn rol als leider van het volk.

Namen als identiteit

Een naam kon ook iets zeggen over wie iemand is of mag worden.

• Daniël — “God is mijn rechter”
  Een naam die stabiliteit en trouw uitdrukt.
• Elia — “mijn God is de Heer”
  Een naam die een geloofsidentiteit draagt.
• Joëlle – “De Heer is God” is een andere variant met een bijna vergelijkbare betekenis

Namen als beeldtaal

Niet alle namen waren theologisch. Sommige waren poëtisch.

• Sharon — “vlakte, vruchtbare vlakte”
  Een naam die verwijst naar een landschap vol bloemen en leven.

In al deze voorbeelden zie je hetzelfde: een naam was nooit leeg. Hij droeg betekenis, richting, herinnering.

Waarom dat jonge ouders vandaag opnieuw raakt

We leven in een tijd waarin veel zekerheden wankelen. Juist daarom zoeken ouders naar iets dat blijft. Zo kun je een naam kiezen die net als Rafaël een betekenis draagt, maar ook een naam die al lang in de familie is geeft betekenis. Veel ouders zeggen: “We kozen de naam omdat hij goed voelde.” Maar als je doorvraagt, blijkt de betekenis tóch mee te spelen. Juist daarom zoeken ouders naar iets dat blijft — iets dat betekenis geeft aan wie hun kind is en mag worden.”

• Ouders die Noa kiezen, houden van de rust die de naam uitstraalt.
• Ouders die Samuel kiezen, herkennen iets van hun eigen weg naar het ouderschap.
• Ouders die Sara kiezen, waarderen de waardigheid en kracht die de naam meedraagt.
• Ouders die Elias kiezen, voelen de zachtheid en eenvoud van de naam.

En ouders die Rafaël kiezen, kiezen vaak voor een naam die hoop uitspreekt: heling, bescherming, nabijheid. Deze naam wordt ook vaak als Raphael geschreven, maar dat is net in welke taal het originele Hebreeuws is vertaald.

De kracht van het woord

Wat in de bijbel ook veelvuldig terug komt is de kracht van woorden. Namelijk woorden kunnen net zo scherp zijn als messen, ze kunnen kwetsen, maar ook mensen opbouwen. In de Bijbel is het Woord niet alleen taal — het is de manier waarop Jezus zichzelf openbaart. Ze kunnen als zegen worden of als vloek. Juist daarom is het goed om een naam te kiezen die een positieve betekenis heeft, omdat het dagelijks tegen het kind wordt uitgesproken.